ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ

Kişinin zekasının normal ya da normalin üstünde olmasına rağmen, yaşı, zekası ve verilen eğitim düzeyine göre beklenen düzeyde öğrenememesi Özel Öğrenme Güçlüğü olarak tanımlanır. Öğrenme sorunu olan bir çocuğa Özel Öğrenme Güçlüğü tanısı konabilmesinin ilk şartı, çocuğun zekasının normal ya da normalin üstünde olmasıdır. Zeka geriliği olan çocukların yaşadığı öğrenme sorunları Özel Öğrenme Güçlüğü değildir. Özel Öğrenme Güçlüğü doğumdan itibaren var olan, zihnin gelişimiyle ilgili bir sorundur. Az okumayla ya da matematiği sevmemekle oluşmaz. Aksine okumada güçlük yaşadığı için kişi okumaktan kaçınır.

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNÜN BELİRTİLERİ

Okul Öncesi Dönemde ; Bebekliklerinde emeklemekte zorluk çektiği, çapraz kol ve bacak hareketini uygulayamadığı için çoğunlukla karnının üzerinde sürünür gibi bir görüntü sergilediği, el ve ayak dominansının gelişmediği veya geç geliştiği de gözlemlenebilir. Konuşmada gecikme, kelimeleri yanlış söyleme, bildiği halde nesne ve kişilerin adlarını hatırlayamama, kelimeleri bulmakta güçlük ( örneğin; tencere demek istediğinde “yemek pişirilen şey” diyebilir), Sözcüklerin harflerini değiştirmek ( kocaman-cokaman, köpek-pökek), Sözcük hazinesi çok yavaş artar, sıklıkla doğru kelimeyi bulmakta zorlanır. Olayları sırasıyla anlatamama, devrik cümle kurma görülebilir Yön problemi vardır. Sağını ve solunu karıştırır. (Ayakkabısın ters giyme gibi) Erken çocuklukta her iki elini de kullanır, baskın el yoktur, kendi başına çatal, makas kullanma, bağcık bağlamada, topu tutma, topa vurma, bisiklete binmede güçlük yaşayabilir. Yavaş ve hantal davranışlar sakarlık, sık düşme gözlenebilir. Ritmik hareket etmede güçlük yaşayabilir Sıraya koyma güçlüğü, sayıları sırasıyla saymayı öğreneme zorluk, renkleri öğrenememe, karıştırma, alfabeyi, rakamları, haftanın günlerini, ayları sırasıyla öğrenmekte güçlük yaşayabilir. Zıt kavramları öğrenememe gözlenebilir. Düz çizgi çizememe, daire, kare gibi şekilleri kopyalayamama, şekilleri tersten çizme, Taşırmadan boyama yapamama, Boyamaları hep karalama şeklinde yapma görülebilir. Acelecidir ve dikkati kolaylıkla dağılabilir. Sözel yönergelere dikkat edememe, benzer sesleri karıştırma gözlenebilir. (f, v, b, m gibi)

İlkokul Döneminde; Zekanın normal ya da daha üstü olması, okul başarısının zekasına ve yaşına göre beklenenden düşük olması,

Sözlü sınavlarda daha başarılı, yazılı sınavlarda beklenenden başarısız olması, bazı konularda başarılı iken bazı konularda başarısız olması (örneğin; matematik dersi iyiyken geometriden çok başarısız olması) Okumayı zor öğrenme, yavaş okuma, bazı harfleri yazarken veya okurken karıştırma (p-b, b-d, k-t, y-h, 6-9,52-25,) bazı heceleri ters okuma (ve-ev, çok-koç), bazı harfleri yazarken karıştırma( d/ b/ d z/ s u/n ) , (bilek-dilek çaba-baca) okurken ve ya yazarken harf, hece atlama, kelimenin sonlarını uydurarak okuma, okumaya karşı isteksizlik, başkası okuyunca daha iyi anlama, okuduğu öykünün anlamını çıkarmada (özet yapma) zorlanma, fakat öykünün içinden sorular sorulursa onları cevaplayabilme Yazma ödevlerinden kaçınma, yazarken noktalama işaretlerini yazmama, yavaş yazma, okunaksız ve çirkin yazma. Geç ve yavaş yazma. Not tutma becerisi zayıflık. Kalem tutmada bozukluk(avuçlayarak ya da dik tutma), kalemi tutarken çabuk yorulma. Bir satırı takip edemez, satır başına geçerken zorlanır. Kelimeler çok yer kaplayacak şekilde aralıklı veya birbirine çok bitişik yazar. Eksik cümleler kurabilirler, karışık verilmiş kelimelerden düzgün ve anlamlı cümleler oluşturamazlar Tahtadan ödevini geçirmekte zorlanabilirler, ödevini eksik alma, ödev yapmak istememe, ödev yaparken sık yardım isteme gözlenebilir. Sık dört işlem hatası yapma ,’’+,x ‘’işaretlerini karıştırıp toplama yerine çarpma yapma, sayıları tersten okuma (12-21, 52-25), çarpım tablosunu öğrenememe, bölme işlemine sağdan başlama, eldeleri unutma, ileri sınıflarda bile parmak hesabı yapma gözlenebilir. Sağını solunu karıştırabilirler, beden eğitiminde başarısız olabilirler (koşma, top tutma) Alfabeyi, sayıları ve haftanın günleri-aylar gibi sıralı listeleri, saati öğrenmede güçlük çekebilirler. Zamanı karıştırabilir ( Önce sonra, dün bugün, şimdi sonra ), Yön bulmada zorlanabilirler. özel öğrenme bozukluğu gösteren çocukların %25’si dikkat eksikliği ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu da göstermektedirler.) İşitsel ayrımlaştırmada güçlük çekebilirler ( Bazı harfleri karıştırırlar b m f v y r d gibi benzer sesleri ayıramazlar ). İşitsel kavrama yetersizdir ( Yönergeleri unutur, dinlemiyor gözükür ),İşitsel hafızaları zayıftır ( Ona söyleneni çabuk unutur ) Dokunarak ayrımlaştırmada güçlük çeker. (Gözü kapalıyken avucuna yazılan sayıyı ayırt etmede, gözü kapalıyken konulan nesneyi tanımada güçlük )

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNÜN ÇEŞİTLERİ

1-DİSLEKSİ (okuma güçlüğü): Okurken atlama, anlamı bozma, harf – ses uyumu bozukluğu, hızlı okuyamama, harflerin ya da hecelerin yerini değiştirme, heceleme ya da anlamama gibi bir takım bozukluklar görülür.

• 2-DİSGRAFİ(yazma güçlüğü): Yazım hataları, okunaksız ve düzensiz el yazısı, bazı harf, rakam ve sözcükleri ters yazma, b-d, m-n, ı-i, d-t, g-ğ, g-y gibi harfleri karıştırma, sözcükler arasında boşluk bırakmadan ya da sözcüğü birkaç parçaya bölerek yazma gibi bozuklulara rastlanır.

• 3-DİSKALKULİ(aritmetik bozukluk): Matematik terimlerini, kavramları anlayamama, sayı ve sembolleri tanıyamama, gerekli sembolleri kullanma, eldeli
sayıları toplamayı unutma, çarpım tablosunu öğrenmede sınıf arkadaşlarına göre çok geri kalma, problem çözümünde izlenecek adımlara karar verememe biçiminde kendisini gösteren bozukluklarla karşılaşılır.

ÖNERİLER:
Aileler Neler Yapabilir?
Öncelikle çocuğunuzda eğitsel bir güçlük olduğunu fark ettiğinizde mutlaka öğretmeni ile görüşmelisiniz. Çocuğunuzun içinde bulunduğu durumun farkında olarak öğretmenleriyle işbirliği içinde bir yol izleyerek daha başarılı olabilirsiniz.
Çocuğunuza karşı tutarlı olmalısınız. Başka psikolojik sorunları olduğunu düşündüğünüzde görmezden gelmemeli mutlaka yardım almalısınız.
Çalıştığı ortamda dikkatini dağıtıcı nesneleri kaldırarak, çocuğunuza bazı ufak görevler vererek bunu başardığında onu ödüllendirerek, dikkatini artıracak egzersizler yaptırarak, davranış değiştirme tekniğini kullanarak, olumsuzdan ziyade olumlu yönlerine dikkat çekerek çocuğunuza yardım edebilir, onu kendisiyle ve eğitimiyle daha barışık hale getirebilirsiniz.
Eğitim Ortamında Neler Yapılabilir?
Öncelikle öğretmenler çocuğun bu şekilde bir güçlük yaşadığını sezerse mutlaka aile ile iletişime geçmelidir. Aile ile beraber ilerlemek her zaman işi daha da kolaylaştırır. Durum rehberlik servisi ile paylaşılarak tanılama için gerekli adımlar izlenmelidir. Sınıf ortamında okul ortamında eğitimine destek olmak için de şunlar yapılabilir;
• Anlama becerileri ile ilgili stratejiler (sessiz okuma zaman, okuma takibi),
• Sesle ilgili stratejiler (hatırlatıcı öğretmek, sesler için resim harf tabloları kullanmak.)
• Heceleme becerisi ile ilgili beceriler(zor hecelenen sözcük örneklerini kullanmak, sık kullanılan sözcükleri vermek).
• El yazısı ile ilgili stratejiler (bireysel yazı tahtası kullanmak, sessiz bir ortam oluşturmak).
• Matematik ile ilgili stratejiler (matematikte örüntüleri öğretmek)
• Öğrencilerin sınıfa katılımını sağlamak, öğrencilerin performansını değerlendirmek
• Öğrenciyi öğretmeninin yakınına oturtmak,
• Çalışma ortamını dikkat dağıtıcı ögelerden arındırmak
• Ev ödevleri vermek, tekrarı sağlamak
• Davranış değiştirme tekniği kullanmak (istenmeyen bir davranış sergilediğinde bunu görmezden gelerek bundan uzaklaştırıp istenen davranış gösterdiğinde de fark ederek bunu pekiştirmek) vb. çalışmalarla eğitim ortamında da bazı küçük desteklerle öğrencilerimize yardımcı olabiliriz.